أبو العباس فضل بن محمد اللوكري
12
شرح قصيده اسرار الحكمة ( فارسى )
[ شرح قصيده اسرار الحكمة ] بسم اللّه الرحمن الرحيم عونك يا لطيف . قال الشيخ الامام ابو العباس الفضل اللوكرى - رحمة الله عليه - سپاس و ستايش مر ايزد واجب الوجود را كه واهب صور است و مبدع مواد « 1 » . و مخترع تهيّؤ و استعداد است و مفيض خير وجود است و مفيد وجود هر موجود است . و درود بر پيغامبر حق و راه نمايندهء خلق - صلّى اللّه عليه - و بر اهل بيت پاكان وى . و بر ياران نيكان وى . و بعد جمع كردن معانى اين شعر ، ببايد دانستن كه اين قصيدهاى است علمى كه در وى ياد كرده آمده است بسيارى از معانى علوم حكمت چهارگانهء منطقى ، طبيعى ، رياضى و الهى و نيز بعضى از علم اخلاق و عملى . و امّا غرض اندر او سه چيز است : يكى آنكه باعث باشد و مسترغب مر مبتديان را و رغبتكنندگان را در اين علوم ، زيرا كه چون اين مسائل به سمع بگذرد ، آرزو افتد ايشان را كه قوّت آن باشد كه معانى اين مسائل را به تمامى بدانند و از جواب وى آگاه شوند . بدين سبب جهد كنند در تحصيل اين علوم . و دوّم غرض آنكه مر منتهيان را در اين علوم تذكرهاى بود مانند جوامع و رءوس در اين علوم . چنان كه بسيارى از مشكلات و غوامض آن ياد كرده شده باشد تا ايشان در آن خوض كنند و رياضت تا جواب آن را استنباط كنند از خود و از اصول اين علمها كه ضبط كرده باشد . و پس اگر استنباط نتوانند كردن چون كسى او را شرح دهد و جواب كند آن را زود فهم توانند كردن و آسانش ياد گيرند . زيرا كه تعليم علوم چون بر طريق مسأله و جواب بود به فهم و حفظ نزديك بود . و سيّم غرض آنكه در آخر اين شعر علمى ، چند بيتى ، هم از طريق و هم از اين طرز
--> ( 1 ) . در اصل : « مراد » .